Shelley Read debuteert op indrukwekkende wijze met Haar roman 'Ga als een rivier' (oorspronkelijke titel: 'Go as a River'). Het verhaal speelt zich af tegen de achtergrond van het ruige en adembenemend mooie landschap van Colorado in de jaren 1940 en 1950. Dit boek vertelt het levensverhaal van Victoria Nash, een jonge vrouw die door diepe dalen van persoonlijk verlies en maatschappelijke uitsluiting gaat, maar door haar verbinding met de natuur en haar innerlijke kracht telkens weer overeind krabbelt. De roman is zowel een intiem portret van een getormenteerde ziel als een breder epos over de veranderende Amerikaanse wildernis en de opofferingen die het leven in dit harde landschap eiste.

Het verhaal begint in Iola, een klein en afgelegen boerendorpje in Colorado dat bekendstaat om zijn uitgestrekte perzikenboomgaarden. De zeventienjarige Victoria Nash is de enige overgebleven vrouw in een huishouden dat verder volledig bestaat uit bittere, beschadigde mannen: haar hardwerkende maar emotioneel afstandelijke vader, haar gewelddadige en onvoorspelbare broer Seth, en haar door de oorlog getraumatiseerde oom Ogden. Sinds haar moeder, tante en neefje jaren geleden omkwamen bij een tragisch auto-ongeluk, rust de loodzware taak van het huishouden volledig op Victoria's jonge schouders. Ze leeft een eentonig en zwaar bestaan waarin haar eigen dromen en verlangens volledig worden weggedrukt door de dagelijkse sleur en de constante dreiging van de woede-uitbarstingen van haar broer Seth.

De ontmoeting die alles verandert

Victoria's leven neemt een dramatische wending op de dag dat ze Wilson Moon ontmoet op een straathoek in het dorp. 'Wil' is een jonge, dakloze inheemse man met een mysterieus verleden. Hij is gevlucht van een reservaat en zwerft door het land, op zoek naar een plek waar hij simpelweg mag bestaan. Ondanks de diepgewortelde vooroordelen en het racisme van de dorpsbewoners, voelen Victoria en Wil een onmiddellijke, diepe connectie met elkaar. Wil kijkt verder dan Victoria's rol als huissloof en ziet haar ware essentie, terwijl Victoria in Wil een zachtheid en vrijheid ontdekt die ze in haar eigen leven zo node mist.

Hun geheime ontmoetingen in de bossen en tussen de perzikenbomen bloeien al snel uit tot een intense, gepassioneerde liefde. Deze liefde is echter van korte duur en uiterst gevaarlijk. Wanneer Seth achter de relatie komt, treden de sluimerende haat en het racisme in het dorp genadeloos naar de voorgrond. Wil wordt het slachtoffer van een brute en dodelijke daad van geweld. Victoria blijft achter met een onvoorstelbaar verdriet en de schokkende ontdekking dat ze zwanger is van de vermoorde Wil. Ze weet dat haar familie en de conservatieve gemeenschap van Iola haar zwangerschap van een inheemse man nooit zullen accepteren en dat haar eigen veiligheid en die van haar ongeboren kind in het geding zijn.

Vlucht naar de wildernis van Colorado

Om te overleven ziet Victoria geen andere uitweg dan te vluchten. Ze pakt een paar minimale bezittingen en trekt diep de bergen in, richting het ruige en onherbergzame gebied van de Gunnison-vallei, bekend als de 'Lost Canyon'. Hier, volledig afgezonderd van de bewoonde wereld, begint een loodzware beproeving. Victoria moet leren te overleven in de wildernis. Ze bouwt een primitief onderkomen van takken en bladeren, verzamelt bessen en wortels, en moet de barre weersomstandigheden van de naderende winter trotseren.

Deze periode in de wildernis vormt de kern van Victoria's transformatie. Ze is niet langer het timide meisje dat zich schikt naar de wil van de mannen in haar familie; ze wordt een overlever die één wordt met de natuur om haar heen. De natuur is in dit deel van het boek niet slechts een decor, maar een levend personage dat zowel troost als meedogenloze ontbering biedt. Midden in deze wildernis bevalt Victoria in haar eentje van een zoon. De band met haar baby is intens, maar de realiteit van de naderende, ijskoude winter dwingt haar tot een hartverscheurende beslissing. Ze beseft dat ze haar baby in de wildernis niet de overlevingskansen en de toekomst kan bieden die hij verdient. In een ultieme daad van moederliefde en zelfopoffering laat ze de baby achter in de auto van een welvarend uitziend echtpaar dat de bergen bezoekt, in de hoop dat zij haar zoon een warm en veilig thuis kunnen geven. Dit verlies zal haar de rest van haar leven blijven achtervolgen.

De terugkeer en de ondergang van Iola

Lichamelijk en emotioneel uitgeput keert Victoria uiteindelijk terug naar de perzikenboerderij van haar familie. Haar vader is inmiddels overleden en haar gewelddadige broer Seth heeft de macht gegrepen. Victoria eist haar plek op de boerderij echter weer op, gesterkt door de overlevingskracht die ze in de bergen heeft opgedaan. Ze richt al haar energie op het verzorgen van de perzikenbomen, de enige levende herinnering aan haar moeder en haar eigen jeugd.

De rust is echter van korte duur. De overheid kondigt de bouw aan van de Blue Mesa Dam, een gigantisch waterwerk dat de Gunnison-rivier zal afdammen om elektriciteit en water te leveren aan de groeiende steden. Dit ambitieuze project betekent dat de gehele vallei, inclusief het dorp Iola en de geliefde boomgaarden van de familie Nash, onder water zal worden gezet. De bewoners worden gedwongen hun huizen te verlaten en hun hele geschiedenis achter te laten. Terwijl de dorpsbewoners hun biezen pakken en zich overgeven aan het onvermijdelijke, weigert Victoria om haar erfgoed zomaar op te geven. Met de hulp van een paar trouwe vrienden, waaronder de excentrieke maar goedaardige Ruby-Alice, begint ze aan een schier onmogelijke taak: het opgraven en verplaatsen van de jonge perzikenbomen naar een hoger gelegen en droger gebied in Paonia, in de hoop de unieke Nash-perziken te redden van de naderende watervloed.

Veerkracht, hoop en verzoening

Het laatste deel van de roman volgt Victoria in haar latere leven in Paonia. Haar perzikenbomen hebben wonderbaarlijk genoeg wortel geschoten in de nieuwe bodem en zijn uitgegroeid tot een symbool van haar eigen veerkracht en het vermogen om na een trauma opnieuw te bloeien. Hoewel het gemis van haar zoon en haar grote liefde Wil een constante, stille pijn in haar hart blijft, leert Victoria vrede te hebben met de keuzes die ze heeft moeten maken. Het boek sluit af met een ontroerende toon van hoop en verzoening, waarin de metafoor van de rivier volledig tot uiting komt: het leven stroomt onvermijdelijk door, obstakels moeten worden omzeild, maar uiteindelijk vindt het water altijd zijn weg.

Veelgestelde vragen over Ga als een rivier

Is het dorp Iola uit het boek een echte plek?

Ja, Iola is een historisch dorp in de staat Colorado dat daadwerkelijk heeft bestaan. In de jaren 1960 werd het dorp, samen met de omliggende dorpen Cebolla en Sapinero, inderdaad bewust onder water gezet voor de aanleg van het Blue Mesa Reservoir. Vandaag de dag ligt de voormalige locatie van Iola op de bodem van dit grootste meer van Colorado. Shelley Read heeft deze historische gebeurtenis uiterst accuraat verweven met haar fictieve verhaal.

Wat is de diepere betekenis van de titel?

De titel 'Ga als een rivier' is afgeleid van een levensfilosofie die Wil met Victoria deelt tijdens hun korte tijd samen. Het staat voor het idee dat je je moet overgeven aan de stroom van het leven, in plaats van je er constant tegen te verzetten. Net zoals een rivier zich door harde rotsen snijdt, obstakels omzeilt en zich aanpast aan het landschap zonder haar essentie te verliezen, zo moet ook Victoria leren mee te bewegen met de tragedies en veranderingen in haar leven om uiteindelijk rust te vinden.

Voor welke lezers is dit boek een aanrader?

Dit boek is een absolute aanrader voor liefhebbers van historische romans, meeslepende familiedrama's en verhalen waarin de natuur een hoofdrol speelt. Lezers die hebben genoten van 'Daar waar de rivierkreeften zingen' van Delia Owens of de boeken van Kristin Hannah zullen de sfeer, de sterke vrouwelijke hoofdpersoon en de diepe emotionele gelaagdheid van 'Ga als een rivier' zeker waarderen.